Txotx! Hemen da berriro sagardo-garaia

Urte berria, denboraldi berria

Urtarrilaren 12an hasiko da urtero zain egoten garen sagardotegi-garaia. Aurten, txotx tradizionala oraindik ere osasun-murrizketen pean egin beharko dugun arren, ezer ez digu eragotziko gure sagar-edari maiteaz eta menu gozo-gozoaz beti bezala gozatu ahal izatea. 

montaje1

Uzta oparoa eta kalitate handikoa

2022 honetako sagardoak askotarikoak izango direla eta iaz baino graduazio txikiagoa izango dutela dirudi. Adituek diotenez, uzta ugaria izan da eta sagar oso osasuntsuak izan ditu. Izan ere, sagardo ugari, usaintsuak eta arinak lortu dira. Probatu egin beharko ditugu!

Ba al zenekien Euskal Sagardoa jatorri-deituraren barruan,iaz egindako litro kopurua hirukoiztu egin dela? 2021ko uztan, 4 milioi kg sagar baino zertxobait gehiago erabili dituzte. Hamaika barietate dago: gozoak, garratzak, mikatzak... Haietako bakoitzak ñabardura ezberdina emango dio sagardoari.

Hori bai, Euskal Sagardoa jatorri-deitura duten sagardoek % 100ean bertako sagarrarekin eginda egon behar dute; eta ugari dira! Zapore-ukitu ugari dituzten sagardoak egiteko 25 barietate baino gehiago erabil daitezke.

montaje2

Baina... zer da “Txoootx”?

Erritu izateaz gain, sagardo-garaia irekitzeko edo upel bat zabaltzen duten unean oihukatzen dena izateaz gain,“txotxa” egurrezko zotza ere bada. Garai batean, sagardoa erosten zutenek dastatzeak zuzenean upeletik egiten zituzten. Upel bakoitzari zulotxo bat egiten zitzaion dastatzea bizkortzeko eta, gero, zuloa gantzarekin estaltzen zuten. Berriro irekitzeko, ziria izeneko metalezko hagaxka bat erabiltzen zuten. Asmakizun hori, denborarekin, aldatuz joan ziren eta gantza desagertu egin zen. Orduan azaldu zen txotxa, upelak irekitzeko eta ixteko garaian erosoagoa eta bizkorragoa baitzen.

montaje3

Esperientzia ahaztezina

Ez dio axola eserita edo zutik; sagardotegi bateko giroa, usain eta zaporeen nahasketa, bizi beharrekoa da. Bakailao-tortilla, txorizoa edo txuleta, gazta irasagar-gozoarekin eta intxaurrekin... (horixe eskaintzen da menu tradizionalean, baina beste hamaika aukera ere baduzu). Eta hori guztia beti sagardo onarekin batera. Sagardotegi batean egotea euskal kulturaren zatitxo baten barruan barneratzearen pare da. Jendea barre egiteko eta gozatzeko prest joaten den tokia da. Plazera bermatuta dago!

X